بابا لنگ دراز در شیکاگو

فیلم جنگ چارلی ویلسون با بازیگری تام هنکس و جولیا رابرتز داستانی درباره تاریخ افغانستان و مداخله آمریکا در این کشور در دوران اشغال آن است. ماجراهای این داستان واقعی هستند و بر اساس زندگی سیاسی یک عضو کنگره به نام چارلی ویلسون از منطقه دوم تگزاس نوشته شده است.

چارلی ویلسون علیرغم گمنامی در کنگره عضو کمیسیونی بود که بر بودجه عملیاتهای برون مرزی و محرمانه سازمان مرکزی اطلاعات (سیا) نظارت می کرد. علاقه شخصی او به مبارزه با کمونیسم و آشناییش با شبکه ای از افراد متنفذ وابسته به پاکستان، از جمله ژنرال ضیاءالحق و جوانا هرینگ، باعث شد تا بتواند نقش رهبری و سازماندهی کمک به مجاهدین افغان را بدون درگیر کردن رهبری سیاسی سازمان سیا به عهده بگیرد. فیلم داستان این تگزاسی ماجراجوست که به دمکراسی جان وین معتقد است.

چارلی ویلسون حقیقی و خانم  جوانا هرینگ واقعی هنوز در قید حیات هستند. هر دو به عنوان مشاور در ساخت فیلم نقش داشته اند  و بر فیلمبردای آن نظارت کرده اند.  فیلم از معدود محصولات هالیوودست که نه پایان خوشی دارد و نه گزافه گویی پیشه می کند. پایان فیلم نقل قولی از چارلی ویلسون است: ” این زمان لحظاتی تاریخساز بود که ما در آن نقش داشتیم و این کاری با افتخارست….. و بعد ما در دور آخر بازی به همه چیز گند زدیم!” چارلی ویلسون پس از خروج نیروهای شوروی نتوانست موافقت کنگره را برای یک وام یک میلیون دلاری جلب کند.

در سالهای در پیشرو این فیلم روایت رسمی تاریخ مداخله آمریکا در افغانستان خواهد بود. و ما ناچار از یادآوری یک نکته… در صحنه ای از فیلم در یک جلسه توجیهی سازمان سیا، چارلی ویلسون (تام هنکس) می پرسد: به که کمک خواهیم کرد؟  مدیر گروه افغانستان پاسخ می دهد: ” به احمد شاه مسعود، قابلترین فرمانده مجاهدین که در پنجشیر می جنگد.”

واقعیت اینست که از میلیونها دلار تجهیزات آمریکایی در افغانستان هرگز سهمی به احمدشاه مسعود و نیروهای تحت فرمانش نرسید. از آنجا که پاکستانیها مسئولیت تقسیم و هدایت زمینی عملیات را برعهده داشتند، گلبدین حکمتیار و گروههای وابسته به پاکستان از این کمکها استفاده می کردند. ولی آن گروهها موسس طالبان شدند و خشونت بیرویه گلبدین حکمتیار  و نزدیکیش به طالبان یادآوری این امر را دل آزار می کند. در نتیجه هالیوود به یک قهرمان دیگر احتیاج دارد. احمدشاه مسعود شیر پنجشیر که تنها به رزم با طالبان ادامه داد شایسته آن بوده است که کمکهای بی دریغ چارلی ویلسون آزادیخواه را دریافت کند.

در این تحریف ادای احترامی به احمد شاه و اعترافی به اشتباه نهفته است. اشتباهی که همچنان “چارلی ویلسونها” آنرا تکرار می کنند.